Τα Μονοπάτια της Κέας

Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες τρόπους να ανακαλύψετε την Κέα είναι να την περπατήσετε. Το καλοδιατηρημένο δίκτυο μονοπατιών του νησιού περιλαμβάνει 12 διαδρομές που θα σας χαρίσουν μοναδικές συγκινήσεις. Περιπλανηθείτε από την καταπράσινη ρεματιά της ενδοχώρας στον πιο απομονωμένο κολπίσκο και από το πιο γραφικό εκκλησάκι στα υποβλητικά ερείπια ενός αρχαίου πύργου. Συμβουλευτείτε τις προτεινόμενες διαδρομές και αφήστε την Κέα να σας αποκαλυφθεί μέσα από τη φυσική ομορφιά και τη μαγευτική ιστορία της.

 

Γνωρίστε την Κέα περπατώντας


 

Η Κέα είναι ένας παράδεισος για τους περιπατητές καθώς διαθέτει ένα δίκτυο μονοπατιών, συνολικού μήκους 81 χλμ., με αρκετά από αυτά να είναι λιθόστρωτα. Τα μονοπάτια ήταν μέρος του αρχαίου οδικού δικτύου που κατά τον 7ο-6ο αιώνα συνέδεε τις πόλεις – κράτη μεταξύ τους. Σε όλα τα μονοπάτια υπάρχουν ξύλινες πινακίδες με πληροφορίες για τη διαδρομή και μικρές μεταλλικές πινακίδες με τον αριθμό του μονοπατιού. Βάλετε άνετα ρούχα και παπούτσια, εφοδιαστείτε με προμήθειες και αφήστε το νησί να σας αποκαλύψει τη μυστική γοητεία του.

Περιπατητικές διαδρομές

1.Διαδρομή «Λέων»: Ιουλίδα – Λέων – Δοσωνάρι – Διασέλλι – Οτζιάς

Μήκος: 5.100 μ. Ξεκινάτε από την Ιουλίδα ακολουθώντας την πινακίδα με την ένδειξη «Λέων». Περνώντας μέσα από στεγάδια, πρώτος σταθμός είναι ο περίφημος Λέοντας της Κέας, ένας βράχος, όπου πάνω του είναι σκαλισμένο ένα επιβλητικό λιοντάρι που, βυθισμένο στη μακαριότητα του, ατενίζει την Ιουλίδα. Ο Λέων ανάγεται στα αρχαϊκά χρόνια και οι μύθοι γύρω από αυτόν είναι πολλοί. Συνεχίζοντας το μονοπάτι, θα φτάσετε στη βρύση του Βενιαμίν που την συντροφεύει ένας υπεραιωνόβιος πλάτανος. Αφού ξεδιψάσετε με το γάργαρο νερό, θα ξαποστάσετε στη δροσιά του πλάτανου απολαμβάνοντας παράλληλα την μαγευτική θέα. Στη συνέχεια παίρνετε το δρόμο για το Δοσωνάρι, περπατώντας ανάμεσα σε βελανιδιές και αμυγδαλιές. Μετά από λίγο θα δείτε τα πρώτα σπίτια του Οτζιά και περνώντας από το Διασέλλι θα φτάσετε στην παραλία που σχηματίζεται στο μυχό του κόλπου Οτζιά.

2. Διαδρομή «Έλιξος»: Ιουλίδα – Ρούκουνας – Κώμη – Άγιος Κωνσταντίνος – Μυλοπόταμος – Φλέα – Κορησσία

Μήκος: 3.100 μ. Ξεκινώντας από την ξακουστή βρύση του Ροκομένου στην έξοδο της Ιουλίδας, όπου ο μύθος λέει ότι αν κανείς πιει από το νερό της θα παντρευτείς Τζιώτη ή Τζιώτισσα, κατηφορίζετε προς Κορησσία. Μετά από 1.800 μέτρα συναντάτε τον ναό του Αγίου Κωνσταντίνου και την ομώνυμη βρύση. Από εδώ ξεκινάει το λιθόστρωτο μονοπάτι που βρίσκεται πάνω στα χνάρια του αρχαίου δρόμου Ιουλίδας-Κορησσίας και διασχίζει την κοιλάδα των νερόμυλων, στην οποία ρέει το νερό της Φλέας, πλούσιας πηγής της Κέας. Από τον Μυλοπόταμο μπορείτε να βγείτε στον κεντρικό δρόμο που μετά από 2 χλμ. καταλήγει στην Κορησσία. Προτιμήστε όμως να συνεχίσετε στην περιοχή της Φλέας περπατώντας στη γεμάτη κυπαρίσσια ποταμιά. Κατά μήκος του ρυακιού, σώζονται 11 αλεστικοί νερόμυλοι, χαρακτηριστικά δείγματα τζιώτικης αρχιτεκτονικής, σε απόλυτη αρμονία με το περιβάλλον. Παλαιότερα, λειτουργούσαν όλο τον χρόνο και μαζί με τους ανεμόμυλους, άλεθαν σιτηρά και τροφοδοτούσαν με αλεύρι και ζωοτροφές τα χωριά. Σήμερα οι περισσότεροι είναι εγκαταλελειμμένοι ενώ κάποιοι κατοικούνται.

3. Διαδρομή «Αρισταίος»: Ιουλίδα - Μεσαριά - Προφήτης Ηλίας - Αστρά - Ελληνικά - Άγιος Συμεών - Καρθαία

Μήκος: 11.850 μ. Αυτή η διαδρομή συνέδεε την αρχαία Ιουλίδα με την αρχαία Καρθαία και κινείται στην ενδοχώρα της Κέας. Περιπλέκεται με το σημερινό κεντρικό οδικό δίκτυο με το οποίο διασταυρώνεται σε τέσσερα σημεία. Μπορείτε να το περπατήσετε από την αρχή ακολουθώντας τη σήμανση αλλά έχετε επίσης τη δυνατότητα να περιηγηθείτε σε ορισμένα τμήματα του σαν μικρές ολοκληρωμένες διαδρομές. Αφετηρία είναι η Ιουλίδα. Ανηφορίζοντας το λιθόστρωτο από την πλατεία, φτάνετε στην πηγή Αγία Τριάδα. Μετά την πρώτη διασταύρωση με τον επαρχιακό δρόμο, το μονοπάτι συνεχίζει προς το σύμπλεγμα των παλιών ανεμόμυλων, αντιπροσωπευτικών δειγμάτων της τοπικής λαϊκής αρχιτεκτονικής. Ξανασυναντάτε τον επαρχιακό δρόμο μετά τον «παλιόμυλο» και συνεχίζετε το μονοπάτι που θα σας πάει προς τη περιοχή της Μεσαριάς και την όμορφη βρύση της. Στη Γυριστή θα ξαναβγείτε στον επαρχιακό δρόμο, για να συνεχίσετε στο μονοπάτι του Προφήτη Ηλία που οδηγεί στο ψηλότερο σημείο του νησιού. Όλη η διαδρομή είναι λιθόστρωτη και περνάει μέσα από δρυοδάσος. Μετά τον Προφήτη Ηλία βγαίνετε στον επαρχιακό δρόμο στην περιοχή Αστρά. Από εκεί θα περπατήσετε 1.700 μέτρα σε ασφαλτόδρομο ως την περιοχή Ελληνικά όπου ξύλινη ταμπέλα θα σας οδηγήσει στο μονοπάτι που καταλήγει στον αρχαιολογικό χώρο και την ακτή της Καρθαίας. Τόσο από τα Ελληνικά όσο και από τον Άγιο Συμεών μπορείτε να ακολουθήσετε εναλλακτικά τη διαδρομή 8 με προορισμό τον Άγιο Φίλιππο.

4. Διαδρομή «Δρυς»: Μονή Επισκοπής - Σωτήρα - Περαμεριά - Τρία Μαδερικά - Συκαμιά

Μήκος: 4.450 μ. Από την Ιουλίδα παίρνετε τον επαρχιακό δρόμο προς τις ανατολικές περιοχές της Τζιας. Από τον επαρχιακό δρόμο προς Ελληνικά – Κατωμεριά, στη θέση Γυριστή, μπαίνετε στο χωματόδρομο που θα σας οδηγήσει σε ένα σημαντικό βυζαντινό μνημείο, το μοναστήρι της Επισκοπής. Ο ναός έχει χτιστεί σε πολλά σημεία του με αρχαίο δομικό υλικό. Από εδώ θα ξεκινήσετε το οδοιπορικό σας. Πρώτος σταθμός είναι η Σωτήρα και η πηγή της. Καθώς όλη η περιοχή είναι κατάφυτη από βελανιδιές, θα διασχίσετε ένα τμήμα ενός από τα δρυοδάση της Κέας και ταυτόχρονα από τα ελάχιστα δάση βασιλικής δρυός που έχουν μείνει στο Αιγαίο. Επόμενος σταθμός είναι η τοποθεσία Τρία Μαδερικά. Από εδώ το τοπίο αλλάζει και γίνεται βραχώδες. Θα περπατήσετε σε απότομη πλαγιά αλλά στο τέλος θα αποζημιωθείτε από την πανέμορφη αμμουδιά της Συκαμιάς στην οποία καταλήγει. Αυτή τη διαδρομή μπορείτε να την ξεκινήσετε και από την Σωτήρα στην οποία σας οδηγεί ο επόμενος χωματόδρομος.

5. Διαδρομή «Καρθαία» Κατωμεριά - Καλοδούκα- Πηγή Βαθυπόταμου

Μήκος: 3.150 μ. Ο οικισμός της Κατωμεριάς βρίσκεται σε μια περιοχή με μεγάλη φυσική ομορφιά στην καρδιά της Κέας και η διαδρομή αυτή συνδέεται με τον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Καρθαίας. Φτάνοντας στη θέση Καλοδούκα θα δείτε την ομώνυμη πηγή, όπου διατηρούνται μέχρι σήμερα, αρχαία άνδηρα καλλιεργειών. Η πηγή Καλοδούκα και η πηγή του Βαθυποτάμου που θα συναντήσετε πιο κάτω είναι αρχαίες πηγές τροφοδοσίας της πόλης της Καρθαίας. Η διαδρομή αυτή μπορεί να συνδεθεί με τη διαδρομή 3, στη θέση Χειμωνική. Από εκεί, μονοπάτι κατά τόπους λιθόστρωτο οδηγεί στον Ατζερίτη της Κατωμεριάς, αποτελώντας έτσι μια εναλλακτική πορεία πρόσβασης στην Καρθαία, διαμέσου της ενδοχώρας του νησιού.

6. Διαδρομή «Καρθαία»: Σταυρουδάκι - Πηγή Βαθυπόταμου - Καρθαία

Μήκος: 2.300 μ. Το οδοιπορικό αυτό έχει αφετηρία τον οικισμό Σταυρουδάκι, 17 χλμ. από την Ιουλίδα. Μετά από 400 περίπου μέτρα χωματόδρομου, θα συναντήσετε το λιθόστρωτο μονοπάτι. Από κει, αφήνετε τη σύγχρονη Κέα πίσω σας και βυθίζεστε σε ένα από τα σημαντικότερα φυσικά και ιστορικά τοπία στις Κυκλάδες. Προχωρώντας στο αρχαίο μονοπάτι που διασχίζει την κοιλάδα του Βαθυπόταμου, σας αποκαλύπτεται σταδιακά όλη η πανίδα και η χλωρίδα του νησιού. Εδώ ανακαλύφθηκε το θέατρο και τμήμα του συστήματος υδροδότησης της πόλης. Στο τέλος αυτής της διαδρομής θα δείτε μπροστά σας να απλώνονται οι Μικρές Πόλες, ένας μοναχικός και επιβλητικός όρμος. Αφού ξαποστάσετε στην Παναγιά των Πολώ και βουτήξετε στα καταγάλανα νερά, μπορείτε να αρχίσετε την εξερεύνηση. Στο νότιο άκρο της λοφοσειράς της Άσπρης Βίγλας βρίσκεται η ακρόπολη της Καρθαίας, με τα σημαντικότερα οικοδομήματα της αρχαίας πόλης: το ναό της Αθηνάς και το ναό του Απόλλωνα. Δύο ακόμη κτίσματα, το πρόπυλο και το κτήριο D, βρίσκονται στο άνδηρο του ναού της Αθηνάς. Στα ανατολικά της Ακρόπολης, βρίσκεται το νεκροταφείο της πόλης. Στο σύνολο του αρχαιολογικού χώρου γίνονται σήμερα εργασίες ανάδειξης και συντήρησης.

 

7. Διαδρομή «Καρθαία»: Χαβουνά – Άγιος Ταξιάρχης - Πηγαδάκι - Καλησκιά - Καρθαία

Μήκος: 1.700 μ. Ο παραδοσιακός οικισμός Χαβουνά απέχει 18,5 χλμ. από την Ιουλίδα. Τα Χαβουνά ανήκαν στη χώρα της αρχαίας Καρθαίας και μέχρι σήμερα έχουν υποστεί ελάχιστες επεμβάσεις. Κατηφορίζοντας το λιθόστρωτο, έχοντας πάντα θέα προς τη θάλασσα, συναντάτε το εκκλησάκι του Αγίου Ταξιάρχη. Στη θέση Πηγαδάκι έχετε την ευκαιρία να δείτε ίχνη από ένα αγρόκτημα των κλασικών χρόνων, με περίβολο και πύργους. Μετά από μισή ώρα περίπου θα βρεθείτε σε μια παράκαμψη. Αν συνεχίσετε στον κύριο δρόμο, θα καταλήξετε στο ρέμα του Βαθυπόταμου, όπου η διαδρομή ενώνεται με τις προηγούμενες. Αν ακολουθήσετε την παράκαμψη, θα φτάσετε στην ερημική ακρογιαλιά της Καλησκιάς.

8. Διαδρομή «Σείριος»: Ελληνικά - Χούχλη - Βρύσες - Άγιος Φίλιππος – Άγιος Συμεών

Μήκος: 4.300 μ. Αφετηρία για αυτό το οδοιπορικό είναι τα Ελληνικά που απέχουν 10,3 χλμ. από την Ιουλίδα. Αν ξεκινήσετε από τον Άγιο Συμεών, η διαδρομή προς Άγιο Φίλιππο είναι συντομότερη. Από τον Άγιο Συμεών μπορείτε να ακολουθήσετε τη διαδρομή 3 προς Καρθαία. Μετά τα Ελληνικά, στη θέση Χούχλη, σώζεται τμήμα αρχαίου πύργου, που χρησιμοποιούνταν ως παρατηρητήριο για τον έλεγχο της περιοχής. Φτάνοντας στις Βρύσες θα δείτε τις πετρόχτιστες κατασκευές από τις οποίες περνάει το νερό ποτίζοντας τις γύρω καλλιέργειες. Η διαδρομή καταλήγει στην ερημική βοτσαλωτή ακρογιαλιά του Αγίου Φιλίππου.

9. Διαδρομή «Άρτεμις»: Ιουλίδα - Μύλοι -Θόλος - Καλογεράδος - Αμαραθιά – Ελληνικά-Άγιος Παντελεήμονας-Παναγία Λουτριανή

Μήκος: 5.500 μ. Αυτή η διαδρομή μέσα από ένα καταπράσινο τοπίο ξεκινά από τις νότιες παρυφές της Ιουλίδας, στη θέση Συνεταιρισμός, ανηφορίζοντας αρχικά στο Βουνό των Μύλων, σε υψόμετρο 500 μέτρων. Βαδίζοντας στη συνέχεια για αρκετό διάστημα σε αγροτικό δρόμο, θα συναντήσετε στην περιοχή του θόλου τον ιστορικό ναό του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου και έπειτα θα μπείτε στο πυκνό δρυοδάσος του Καλογεράδου. Διασχίζετε μια ρεματιά άγριας ομορφιάς και φτάνετε στο ξέφωτο με την εκκλησία του Αγίου Νικολάου, σημείο όπου η διαδρομή μπορεί να διαιρεθεί σε δύο μικρότερα τμήματα, επειδή εκεί υπάρχει οδική πρόσβαση. Το μονοπάτι συνεχίζει πάντα μέσα από το παρθένο δρυοδάσος στην Αμαραθιά και, λίγο πριν καταλήξει στα Ελληνικά, μετατρέπεται ξανά σε χωματόδρομο. Η διαδρομή αυτή συνδέεται στα Ελληνικά με τη διαδρομή 3 που οδηγεί στην Καρθαία. Στην αντίθετη κατεύθυνση, δυτικά, μπορείτε να διευρύνετε την πορεία σας προς τη μεταβυζαντινή Μονή του Αγίου Παντελεήμονα και την Αγία Ειρήνη, με τελικό προορισμό την Παναγία Λουτριανή, στα βάθη της δασωμένης λαγκαδιάς, όπου θα δείτε έναν ακόμη αρχαίο πύργο και άλλες σύγχρονές του εγκαταστάσεις.

10. Διαδρομή «Υδρούσσα»: Βρύση Βενιαμίν - Άγιος Δημήτριος – Σπαθί

Μήκος: 4.800 μ. Ακολουθώντας αρχικά την ίδια πορεία εξόδου από την Ιουλίδα με εκείνη που οδηγεί στον Οτζιά (Διαδρομή 1), φτάνετε στη βρύση του Βενιαμίν. Η θέση αυτή λειτουργεί σαν αφετηρία της διαδρομής, επειδή έχει και οδική πρόσβαση από τον επαρχιακό δρόμο Ιουλίδας προς Σπαθί και Καστρί. Μετά τη βρύση το μονοπάτι διακλαδώνεται και ο ανατολικός κλάδος του οδηγεί προς τον Άγιο Δημήτριο. Βαδίζοντας για 150 μέτρα στον επαρχιακό δρόμο, συναντάτε μια πινακίδα που σας εισάγει ξανά στο μονοπάτι. Κατηφορίζετε προς τη βαθειά ρεματιά του Σπαθιού, την πιο εντυπωσιακή του νησιού. Το μεγαλύτερο μέρος της πορείας γίνεται υπό σκιάν. Πλησιάζοντας στην κοίτη του χειμάρρου, θα παρατηρήσετε το σκαλωτό λιθόστρωτο που με συνεχείς γωνιώδεις ελιγμούς αποτελεί μοναδικό δείγμα της υπαίθριας τζιώτικης λαϊκής αρχιτεκτονικής. Μετά από μια πορεία μέσα από το χείμαρρο μέσα σε πυκνή βλάστηση, προσπερνώντας διάσπαρτες αγροικίες και ξωκλήσια στις πλαγιές, και καταλήγετε στην μεγάλη ειδυλλιακή αμμουδιά του Σπαθιού, όπου θα έχετε την ευκαιρία να κολυμπήσετε στα κρυστάλλινα νερά ή απλώς να ξαποστάσετε στην ψαροταβέρνα. Στη πλαγιά της ακτής που κλείνει τον όρμο από τα νότια, έχει εντοπιστεί θέση αρχαίου μεταλλείου.

11. Διαδρομή «Ποιήεσσα»: Σκλαβονικόλα - Πανάχρα - Αγία Μαρίνα - Ποίσσες - Παραλία Ποισσών

 Μήκος: 5.500 μ. Κατωμεριά – Πηγή Χιονάτου – Ποίσσες – Παραλία Ποισσών Μήκος: 4.700 μ. Στη θέση Σκλαβονικόλα, από τον επαρχιακό δρόμο Ιουλίδας – Ποισσών, στρίβετε δεξιά και παίρνετε το χωματόδρομο προς Βρόσκοπο. Μετά από 1,5 περίπου χιλιόμετρο, συναντάτε αριστερά είσοδο στο μονοπάτι με την πινακίδα Πανάχρα-Αγία Μαρίνα. Σε λίγη ώρα φθάνετε στον ερειπωμένο, αλλά αρκετά εντυπωσιακό αρχαίο (ελληνιστικό) Πύργο της Πανάχρας. Συνεχίζοντας στο ίδιο μονοπάτι, φθάνετε στον άλλο μεγαλύτερο Πύργο της Αγίας Μαρίνας, κλασικών-ελληνιστικών χρόνων, που στέκεται στο ύψος του παρά τους αιώνες, τους σεισμούς, τις επιδρομές και τις καταιγίδες που τον έχουν χτυπήσει. Δίπλα του βρίσκεται το κατάλευκο εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας, καθολικό παλαιάς μεταβυζαντινής Μονής. Σε μικρή απόσταση, θα συναντήσετε την ομώνυμη πηγή με τρεχούμενο νερό, που φημολογείται πως είναι το καλύτερο του νησιού. Αφήνοντας πίσω σας τον Πύργο, η πορεία ακολουθεί στενό αγροτικό δρόμο, που μετά από λίγο, στη θέση «Κρεμαστή», μετατρέπεται στο κατηφορικό μονοπάτι προς Ποίσσες. Στην εκπληκτική αυτή διαδρομή θα απολαύσετε την άγρια ομορφιά, βαδίζοντας στη βραχώδη βουνοπλαγιά και αγναντεύοντας απέναντι τη γραφική περιοχή «Πλαγιά», καθώς καταλήγει στο ρέμα. Με την κάθοδο στον κάμπο των Ποισσών, θα αποζημιωθείτε από το ήρεμο τοπίο με τα περιβόλια, τα οπωροφόρα δένδρα και τα σπίτια των ντόπιων καλλιεργητών. Όμως η μεγαλύτερη απόλαυση είναι το κολύμπι στην παραλία των Ποισσών με τη βελούδινη αμμουδιά. Στον ίδιο προορισμό καταλήγει κανείς αν, ξεκινώντας από τον Άγιο Νικόλαο της Κατωμεριάς, ακολουθήσει την υπέροχη σε θέα και κατάφυτη από δενδρώδη βλάστηση διαδρομή. Αφού περνά από την παλιά πηγή Χιονάτου, η πορεία καταλήγει στο μεγάλο ρέμα και από εκεί στην ακτή των Ποισσών. Η εναλλακτική αυτή διαδρομή ενώνεται με την προηγούμενη στο μεγάλο ρέμα, σε απόσταση 2 χιλιομέτρων από την παραλία.

12. Διαδρομή «Ορκός»: Προφήτης Ηλίας - Λαούδη - Καμπούρη - Ορκός

 Μήκος: 4.200 μ. Βελάδο – Γρίκου – Πηγή Γεραντώνη – Παναγιά του Γρίκου Μήκος:1.900 μ. Διαδρομή που πρόσφατα χαρακτηρίστηκε ως «Διαδρομή Πολιτιστικού Ενδιαφέροντος» και που, ξεκινώντας από τον Προφήτη Ηλία, καταλήγει στον γραφικό όρμο του Ορκού. Την διαδρομή αυτή μπορείτε να την ξεκινήσετε και από την Ιουλίδα. Σ’ αυτή την περίπτωση, η πορεία μέχρι τον Προφήτη Ηλία ταυτίζεται με τη Διαδρομή «Αρισταίος» (αρ. 3). Από τον επαρχιακό δρόμο στο ύψος του Προφήτη Ηλία, η πορεία οδηγείται σε στενό χωματόδρομο, ο οποίος σε λίγο μετατρέπεται σε μονοπάτι. Στη συνέχεια, παίρνοντας μορφή λιθόστρωτου, η διαδρομή κατηφορίζει προς τη ρεματιά μέσα σε πυκνή βλάστη από βελανιδιές και ασφεντάμους. Στο τελευταίο τμήμα της, η πορεία εισέρχεται στο ρέμα, τερματίζοντας στον Ορκό, σε μια όμορφη αμμουδιά με δένδρα, καθαρή θάλασσα και εξοχικές κατοικίες. Εδώ υπάρχουν παλαιά μεταλλεία σιδήρου με επισκέψιμες στοές. Η επιστροφή μπορεί να γίνει με αυτοκίνητο σε ένα αρκετά καλό δρόμο. Στην ίδια διαδρομή και στην ευρύτερη εδαφική περιφέρεια «Βελάδο – Προφήτης Ηλίας» συμπεριλαμβάνεται ένας ειδυλλιακός περίπατος, που οδηγεί από τον επαρχιακό δρόμο Ιουλίδας – Κάτω Μεριάς στην περιοχή Βελάδο. Εκεί συναντάτε εκκλησάκια, αγροτικές κατοικίες, αλλά και σύγχρονα εξοχικά σπίτια. Από τη θέση Γρίκου, η πορεία κατηφορίζει σε λιθόστρωτη «στενή» με τοίχους ξερολιθιάς δεξιά κι αριστερά. Μέσα σε δάσος από βελανιδιές κατεβαίνετε τα σκαλοπάτια, περνάτε πάνω από την παλιά πηγή «Γεραντώνη» και καταλήγετε στο γραφικό ξωκλήσι της Παναγιάς του Γρίκου.